ساختار ريشه (برش طولي)
ريشه: (Root)
ریشه اندامی از گیاه است که معمولاً در خاك قرار دارد و موجب ثابت نگاه داشتن ساقه و اجزای آن میگردد. عمل مهم دیگر ریشه جذب آب و مواد غذایی اولیه نظیر آب و املاح مختلف از زمین بوده و همچنین ذخیره مواد غذايي. علاوه بر این اعمال اصلی، ریشه نظیر ساقه رشد كرده و محل عبور شيره خام (از ريشه به برگ) و شيره پرورده (از برگ به ساير بخشهاي گياه) ميباشد
اجزاء مختلف ريشه:
در برش طولي (Longitudinal section) ريشه گياهان تك لپه (Monocot) و دو لپه (Dicot)، ساختار ذيل قابل مشاهده ميباشد:
۱- کلاهک: (Root Cap)
قسمت انتهايي ريشه را كلاهك مينامند. یاختههای رأسی و خارجی کلاهک به تدریج و بطور مداوم در اثر تماس با خاک و عوامل محیطي به صورت پوستههای نازکی جدا شده و در عین حال بطور دائم نیز بوسیله یاختههای مریستمی رأس ریشه ساخته ميشوند (به موقعيت كلاهك در گياهان تك لپه و دو لپه در شكل زير توجه نمائيد)
* برش طولي ريشه در گياه تك لپه (سمت راست) و دو لپه (سمت چپ)
لازم به ذكر است كه در منطقه مريستمي و بالاتر از كلاهك ریشه، محدودهاي وجود دارد كه به آن منطقه آرام (quiescent region) ميگويند. در اين بخش تقسيم ياختهاي به ندرت صورت ميگيرد
۲- منطقه مریستمی: (Meristematic region)
سلولهای حاصل از تقسيم این منطقه ضمن تمایز، سلولهای مختلف ریشه را بوجود میآورند
۳- منطقه نمو یا طویل شدن: (region of elongation)
یاختههای حاصل از تقسیم یاختههای مریستم ریشه، در این ناحیه طویل میشوند
۴- منطقه تمايز يا تارهای کشنده: (region of differentiation)
بیشتر مواد غذایی از این منطقه جذب گیاه اولیه میشود. ضمناً یاختههای داخلی همین منطقه تغییر شکل و ساختمان داده و موجب تشکیل بافتهای مختلف در ریشه میگردد. لذا این منطقه را ناحیه تمایز نیز مینامند
* اجزاء مختلف ريشه در برش عرضي (سمت راست) و طولي (سمت چپ)
* جهت مطالعه بيشتر انواع ريشه و مورفولوژي آن، مطالب لينك شده ذيل توصيه ميشود:
- سايت "رشد" با عنوان مورفولوژي ريشه
- وبلاگ "مهندسي كشاورزي" با عنوان انواع ريشه
- سايت "مهندسي كشاورزي-باغباني" با عنوان سيستمهاي ريشه